در چهارمین سالگرد سقوط کابل و بازگشت گروه طالبان به قدرت، مرکز حقوق بشر افغانستان با نشر اعلامیهای، وضعیت کنونی کشور را «دوران تاریکی» خوانده و از وخامت بیسابقه حقوق بشر، بهویژه نقض سیستماتیک حقوق زنان، هشدار داده است.
این نهاد میگوید از زمان تسلط طالبان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، آزادیهای شهروندی، نظام آموزشی، رسانهها و نهادهای مدنی بهشدت محدود یا نابود شده و افغانستان به انزوای سیاسی و اجتماعی کشانده شده است. به گفتهی این مرکز، طالبان با اعمال سیاستهای زنستیزانه بیش از ۲۰ میلیون زن و دختر را از آموزش، کار، مشارکت اجتماعی و حتی بیان صدا محروم کرده و شنیدن صدای آنان را «حرام» اعلام کردهاند. این اقدامات بهوضوح جنایت علیه بشریت و نمونه آشکار آپارتاید جنسیتی دانسته شده است.
گزارش مرکز حقوق بشر افغانستان نشان میدهد که در چهار سال گذشته، طالبان با شکنجه، اعدام، کوچ اجباری، محاکمههای صحرایی، شلاق در ملأعام، و بازداشتهای خودسرانه، فضایی آکنده از ترس، فقر و ناامنی ایجاد کردهاند. مدارس رسمی یا تعطیل شده یا جای خود را به شبکه گسترده مدارس دینی وابسته به طالبان داده که محتوای آموزشی آن بر ترویج ایدئولوژی افراطگرایانه متمرکز است. رسانهها زیر فشار شدید سانسور و تهدید قرار دارند و خبرنگاران و فعالان حقوق بشر با بازداشت، شکنجه یا قتل روبهرو شدهاند.
مرکز حقوق بشر افغانستان همچنین از افزایش خشونتهای خانگی، ازدواج اجباری و زیر سن، بحران بهداشت و محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی خبر داده و میگوید اکنون تنها ۵۰ درصد زنان به خدمات درمانی دسترسی دارند. این نهاد نسبت به وضعیت گروههای قومی و مذهبی نیز هشدار داده و از کشتار هدفمند، کوچ اجباری هزارهها، اسماعیلیان و دیگر اقلیتها و غصب زمینهای آنان توسط طالبان پرده برداشته است.
در بخش دیگری از اعلامیه، به مقاومت زنان و فعالان مدنی در چهار سال گذشته اشاره شده که با وجود تهدید و بازداشت، مانع بهرسمیتشناسی جهانی طالبان شدهاند. این نهاد خواستار ادامه سیاست عدم به رسمیت شناسی طالبان، توقف هرگونه عادیسازی روابط، قطع تعاملات مالی آشکار و پنهان، استفاده از ابزارهای فشار بینالمللی، اجرای احکام بازداشت رهبران طالبان، ایجاد مکانیزمهای حمایت از مدافعان حقوق بشر، گسترش تحریمها، مستندسازی جرایم طالبان و محکومیت رسمی نقض حقوق زنان توسط کشورهای اسلامی شده است.
مرکز حقوق بشر افغانستان در پایان تأکید کرده که سکوت در برابر جنایات طالبان، بهمنزله تأیید آنهاست و جامعه جهانی نباید با سکوت، شریک این جنایات شود.
