فعالان رسانهای و نهادهای حامی خبرنگاران میگویند توافق صلح نباید بر حضور زنان در رسانهها اثر منفی بگذارد.
صدیقالله توحیدی، رییس کمیته مصؤونیت خبرنگاران افغان در “گفتمان بررسی ماهیت و آیندهی خبر افغانستان” گفت که رسانهها بدون حضور زنان بیمعنا است و هیچ پروسهای نباید بر حضور زنان در رسانهها اثر منفی بگذارد.
گفتمان بررسی ماهیت و آیندهی خبر افغانستان روز چهارشنبه، 21 عقرب 1399 خورشیدی از سوی “میدیوتیک افغانستان” به همکاری GIZ در کابل برگزار شده بود.
رییس کمیته مصؤونیت خبرنگاران افغان در این برنامه گفت: «هیأت مذاکره کننده دولت باید برای حفظ آزادی رسانهها و حضور زنان در رسانهها منسجم شوند. طالبان فکر میکنند آزادی بیان و حضور زنان با خروج امریکا از افغانستان پایان خواهد یافت. اما رسانهها بدون زنان بیمعنا است و آزادی بیان به عنوان یکی از ارزشهای حقوق بشری برای رسیدن به توسعه، برابری و تأمین عدالت از ضروریات جامعه است.»
او افزود که گروه طالبان از نظر فکری تغییر نکرده و هنوز یک گروه متحجر و متعصب است که در عملکرد نیز با گروه تروریستی داعش هیچ تفاوتی ندارد؛ فقط ساحه فعالیت شان فرق میکند، داعش در سطح منطقه و طالبان خاص در افغانستان فعالیت دارند.
آقای توحیدی تأکید کرد که «اکنون دولت با گروهی صلح میکند که با خبرنگاران و آزادی بیان دشمنی دارد؛ پس باید تلاش صورت بگیرد تا در پروسه صلح آزادی مسلکی خبرنگاران حفظ شود.»
به گفتهی او، «افغانستان دیگر در محراق توجه جامعه جهانی نیست، بنابراین دفاع از همه ارزشها به ویژه آزادی بیان مکلفیت خود مردم است. ممکن گروهها و کشورهای مخالف صلح افغانستان کاری بکنند که خطری متوجه خبرنگاران و خبرنگاری صلح باشد، از سویی هم یک نگرانی از آدرس دولت وجود دارد که اگر گفتوگوها روی جزئیات رسید دولت نخواهد و یا نتواند مدافع این ارزشها باشد. چون در تاریخ افغانستان همیشه ارزشها معامله شده است. از همین رو، اگر امروز مردم و دولت برای دفاع از آزادی بیان با انسجام عمل نکنند پس از صلح نشر برنامههای تفریحی و هنری توسط طالبان محدود خواهد شد.»
در همین حال، حمیرا ثاقب، رییس خبرگزاری زنان افغانستان نیز از وجود آپارتاید جنسی در حوزه خبرنگاری زنان شکایت کرد و گفت: به دلیل نگاه سنتی جامعه و امنیت نامناسب در بسیاری از ولایتها زنان خبرنگار وجود ندارد؛ برای بهبود شرایط حضور زنان در حوزه خبرنگاری باید بیشتر کار شود.
مجیب خلوتگر، رییس نهاد نی(حمایت کننده رسانههای آزاد افغانستان) پیشنهاد کرد که برای بهبود وضع خبر رسانی در کشور روند دسترسی به اطلاعات و اطلاع رسانی باید تسهیل شود.
آقای خلوتگر نقش رسانهها را در تأمین صلح مهم خواند و گفت برای پوشش درست برنامههای صلح و اطلاعرسانی درست از این پروسه، نیاز است که برنامههای آموزشی «خبرنگاری صلح» برای خبرنگاران و فعالان رسانهای دایر شود.
عینالدین بهادری، رییس کمیته دسترسی به اطلاعات تأکید کرد که نشر خبرهای صلح به گونهای که بتواند برای تأمین صلح مفید واقع شود نیاز به تخصصگرایی در رشتهی خبرنگاری دارد.
به گفتهی او، تخصصگرایی در رشتهی خبرنگاری میتواند بر کیفیت محتوای رسانهها اثرگذار باشد. به همین خاطر، خبرنگاری صلح هم یک بخش خاصی در حوزه خبرنگاری است که تاکنون در افغانستان روی آن کار نشده است. برای مفیدیت خبرهای رسانهها از پروسه صلح و جریان جنگ نیاز است تا کتابهایی در حوزه خبرنگاری صلح نوشته شود و برنامههای آموزشی خبرنگاری صلح دایر شود و رویکرد رسانهها با رویدادها نیز مقطعی و مبتنی بر رویداد نباشد؛ بلکه رسانهها برای اطلاعرسانی کامل و درست به مردم باید رویدادها را تعقیب کنند.
اما شفق خواتی، استاد دانشگاه در مورد کارکردهای سیاسی و فرهنگی خبر افغانستان گفت که رسانههای داخلی در عرصه صلحسازی کار نکردهاند.
او تأکید کرد که رسانهها و خبر به عنوان مهمترین ابزار قدرت نرم میتواند بر سیاست داخلی و خارجی دولتها اثرگذار باشد و نحوه پردازش خبر میتواند روی جریان رویدادها و کیفیت پروسهها اثر بگذارد.
بنابراین، آقای خواتی تأکید ورزید که رسانههای افغانستان در نشر خبرهای صلح باید موضع دفاع از ارزشهای حقوق بشری، آزادی بیان، حقوق و آزادی زنان را در نظر داشته باشند.
در برنامه گفتمان بررسی ماهیت و آیندهی خبر افغانستان کتاب خبرنگاری صلح و جنگ که توسط جمعی از نویسندگان به همکاری میدیوتیک افغانستان و دفتر همکاری آلمان یا GIZ تهیه و چاپ شده بود نیز رونمایی شد.
