سازمان عفو بینالملل روز شنبه، اول قوس، اعلام کرد که پشتنه درانی، فعال حقوق بشر از افغانستان، و یاسمین رومرو اپیایو، از رهبران جنبش فمینیستی قوم وایو در کلمبیا، برندگان امسال جایزه «گینتا ساگان» شدهاند. این جایزه هرسال به زنانی اهدا میشود که با وجود خطرهای جدی، برای حمایت از حقوق زنان و کودکان تلاشهای برجسته انجام دادهاند و شامل کمکهزینه ۲۰ هزار دالری است که از فعالیتهای آنها پشتیبانی میکند.
پشتنه درانی، بنیانگذار شبکه آموزشی «افغان بیاموز»، بهدلیل نقش اساسیاش در فراهم کردن آموزش برای دختران در شرایط ممنوعیت تحصیل از سوی گروه تروریستی طالبان، یکی از دریافتکنندگان این جایزه معرفی شده است. او پس از سقوط افغانستان بهدست طالبان در سال ۱۴۰۰ به ایالات متحده رفت و تنها یک ماه بعد فعالیتهای آموزشیاش را شروع کرد؛ فعالیتهایی که اکنون بهصورت زیرزمینی در ولایتهای قندهار، هلمند، دایکندی، سمنگان، هرات و بامیان ادامه دارد و برای صدها دختر زمینهی آموزش فراهم کرده است. درانی، فارغالتحصیل رشته «تحلیل سیاستگذاری آموزشی» از دانشگاه هاروارد، همچنین پژوهشگر بینالمللی مراکز زنان ولزلی و نویسنده کتاب «آخرین کسی که غذا میخورد، آخرین کسی که یاد میگیرد» است. او با قدردانی از دریافت این جایزه گفته است که این موفقیت را به «هر دختر افغانستانی که هنوز رویای آموختن دارد و هر زنی که حاضر نیست از حقوق خود دست بکشد» تقدیم میکند.
یاسمین رومرو اپیایو، دیگر برنده این جایزه، نماینده بنیاد جنبش فمینیستی دختران و زنان وایو در کلمبیاست. قوم وایو یکی از جوامع بومی شمال کلمبیا و ونزوئلاست که با سنتهای ریشهدار و پیوند عمیق با طبیعت شناخته میشود. رومرو با تلفیق دانش سنتی و شیوههای معاصر کنشگری، سالهاست در زمینه دفاع از حقوق زنان و دختران بومی، مبارزه با خشونتهای جنسیتی و حفاظت از سرزمینهای اجدادی در برابر استخراج غیرقانونی منابع فعالیت میکند.
تارا دمانت، مدیر ملی برنامههای عفو بینالملل، با اشاره به اهمیت تلاشهای این دو زن، گفته است که سازمان با افتخار پشتنه درانی و یاسمین رومرو اپیایو را بهعنوان برندگان جایزه امسال معرفی میکند، زیرا آنها در صف نخست دفاع از حقوق زنان قرار دارند و شجاعانه در برابر چالشهای بزرگ ایستادهاند. جایزه «گینتا ساگان» که به افتخار یکی از زنان مبارز مقاومت در جنگ جهانی دوم نامگذاری شده، با هدف حمایت از فعالیتهای حیاتی مدافعان حقوق زنان و حقوق بشر در سراسر جهان اهدا میشود.
