کنشگران حقوق بشر افغانستان در رابطه با تبعیض سیستماتیک طالبان علیه زنان افغانستان اطلاعیهای مطبوعاتی منتشر کردهاند. در این اطلاعیه بیشتر به حقوق زنان و کنوانسیونهای بینالمللی در مورد زنان پرداختهاست و جامعۀ جهانی را دعوت به حمایت از زنان و دختران افغانستان نمودهاست.
افغانستان در هفت کنوانسیون مهم بینالمللی حقوق بشر از جمله: کنوانسیون منع هر نوع تبعیض علیه زنان عضو شده که جزء اسناد الزامآمور بینالمللی است و تمام کشورها ملزم به رعایت آن میباشند. کنوانسیون منع هر نوع تبعیض علیه زنان به حقوق اساسی و بنیادین بشری زنان تأکید دارد، نظیر حق مشارکت سیاسی زنان، حق آموزش، حق کار، حق دسترسی به خدمات صحی، حق آزادی ازدواج و سایر حقوق فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی. بر اساس مادۀ هفتم این کنوانسیون، زنان باید در شرایط مساوی با مردان از کلیۀ حقوق و آزادیهای اساسی و بشری برخوردار باشند و عدم بهرهمندی آنان از این حقوق، تبعیض مبتنی بر جنسیت تلقی میشود.
کنشگران حقوق بشر افغانستان در این اطلاعیه به گروه طالبان در طی دو سال و نیم گذشته اشاره کرده که مفاد این کنوانسیون و سایر میثاقهای بینالمللی را نقض کردهاست. طالبان در صدد انقیاد کامل زنان بوده و با نهادینهسازی تبعیض مبتنی بر جنسیت، آنان را از تمام عرصههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی حذف نمودهاند. این سیاست طالبان مصداق بارز ستم مبتنی بر جنسیت بوده و بر مبنای اساسنامۀ رُم، جنایت علیه بشریت محسوب میشود.
در این اطلاعیه آمده؛ انقیاد زنان بهمنظور تسلط بر زندگی شخصی و اجتماعی آنان و حذفشان از اجتماع، عین آپارتاید جنسیتی است. گروه طالبان دست به سرکوب خشونتبار زنان و دختران معترض زده و آنان را مورد تعقیب، بازداشت، شکنجه و حتی آزار و اذیت جنسی قرار دادهاست. در این اواخر، دختران و زنان بیدفاع زیادی را که بیشتر مربوط به قوم هزاره و تاجیک میشوند، به بهانۀ بدحجابی بهصورت خودسرانه بازداشت نموده و ظالمانه مورد شکنجه قرار دادهاند.
کنشگران حقوق بشر افغانستان یادآور شدهاند که طالبان در دورۀ قبلی حاکمیت خود نیز جنایات بیشمار انجام داده؛ اما پاسخگو نبودهاست.
در ادامۀ این اطلاعیه، کنشگران حقوق بشر افغانستان باور دارند استفاده از مکانیزمهای قضایی و حقوقی بینالمللی میتواند مؤثّرترین و مهمترین مکانیزم در شرایط موجود باشد برای پایان دادن به فرهنگ معافیت در افغانستان و واداشتن گروه طالبان به پاسخگویی.
کنشگران حقوق بشر افغانستان در پایان این اطلاعیه خواستار مطالباتی از جامعۀ جهانی شدهاست.
۱_ آنها از کشورهای عضو کنوانسیون منع هر نوع تبعیض علیه زنان میطلبد که مطابق مفاد این کنوانسیون و بدون در نظرداشت هر نوع ملاحظات سیاسی، در محکمۀ بینالمللی عدالت (ICJ) علیه رژیم طالبان پرونده باز کنند.
۲_ بر بنیاد مفاد اساسنامه رُم، اَعمال ارتکاب یافته توسط طالبان از جمله ستم مبتنی بر جنسیت مصداق روشن جنایت علیه بشریت میباشد. بنابراین، ما از شورای امنیت سازمان ملل متحد میخواهیم که این قضیه را به محکمۀ جزایی بینالمللی (ICC) ارجاع نماید.
۳_ از محکمۀ جزایی بینالمللی تقاضا میکنیم که تحقیقات خود در مورد قضیۀ ستم مبتنی بر جنسیت را آغاز نموده، سران و منسوبان گروه طالبان را مورد تعقیب عدلی و قضایی قرار دهند.
۴_ از کشورهای عضو میثاقهای بینالمللی حقوق بشر میخواهیم که اتفاقات مربوط به ستم مبتنی بر جنسیت و تبعیض سیستماتیک و نهادینه شده توسط طالبان در افغانستان را که مصداق بارز جنایت علیت بشریت میباشند، با استفاده از اصل صلاحیت جهانی (Universal Jurisdiction) در محاکم ملی خود مورد پیگرد قرار دهند.
۵_ ما ضمن استقبال از گزارش اخیر گزارشگر ویژۀ ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان از ایشان میخواهیم که قضیه آپارتاید جنسیتی در افغانستان را مورد بررسی قرار داده و نظر نهایی خود را در این زمینه به شورای حقوق بشر ملل متحد ارائه نماید.
۶_ بار دیگر، از کمیته شماره 6 مجمع عمومی ملل متحد که مسئول تهیۀ کنوانسیون جنایت علیه بشریت است میخواهیم که آپارتاید جنسیتی را به عنوان یکی از مصادیق جنایت علیه بشریت شامل مسودۀ نهایی این کنوانسیون نماید.
