دو سال گذشته، وقتی ویوسا عثمانی یکی از جوانترین نامزد پست نخستوزیری اعلام کرد که اکنون کشور کوزوو نیاز به رهبر زن دارد، شاید هیچ کس فکر نمیکرد که او در مدت زمانی کوتاه با کنار زدن رقبایش، رئیسجمهور این کشور شود. او رئیسجمهور کشوری شده است که بزرگترین قربانیان جنگ خانمانسوز را زنان تشکیل میدهد. چند خیابان آنطرف تر از جایی که ویوسا عثمانی، سوگند ریاست جمهوری را ادا کرد، بنای یادبود بیست هزار زن قربانی تجاوز، یادآور فاجعهای که جنگ بر سر زنان این کشور آورده است.
راه رهبری
ویوسا عثمانی سادریو رئیس جمهور جدید کوزوو در 17 ماه می سال 1982 در «میتروویکا» که آن زمان بخشی از یوگسلاوی بود، متولد شد.
او که اصالت آلبانیایی دارد، علاوه بر زبان آلبانیایی به زبانهای انگلیسی، ترکی، اسپانیایی و بوسنیایی نیز صحبت میکند. خانم عثمانی دوره کارشناسی خود را در دانشگاه پریشتینا در کوزوو به پایان رساند و در سال 2005 میلادی سند کارشناسی ارشد خود را در رشته حقوق از دانشگاه پیتسبورگ امریکا به دست آورد. در سال 2009 که تازه یک سال از استقلال کوزوو میگذشت، دوباره به امریکا رفت و تا سال 2014 از مدرسه حقوق پتسبورگ سند دکترا گرفت.
او عضویت حزب دموکراتیک کوزوو را دارد که یکی از سه حزب پیشگام در این کشور است. ویوسا به عنوان نایب رئیس کمیته اصلاحات قانون اساسی کوزوو کار کرده است. او سه دوره از طرف حزب دموکراتیک کوزوو در مجمع کوزوو (پارلمان این کشور) راه یافته و بیشترین رأی را در میان زنان داشته است.
او بخاطر سهم فعالش در استقلال کوزوو شهرت و محبوبیت زیادی در میان مردم دارد؛ زیرا پس از اعلام استقلال یکجانبه کوزوو از صربستان، خانم عثمانی در دیوان بینالمللی از قانونی بودن استقلال کوزوو به خوبی دفاع کرد که تاکنون حدود 170 کشور آن را به رسمیت شناختهاند.
پذیرش رهبری زنان
ویوسا عثمانی در انتخابات پارلمانی زودهنگام در سال 2019 از سوی حزبش به عنوان نخست وزیر احتمالی مطرح شد. خانم عثمانی آن زمان گفته بود «حالا زمان آن فرا رسیده که یک زن رهبری حکومت را در دست بگیرد چون افکار عامه در کوزوو برای پذیرش رهبری زنان آماده است.»
با آنکه آلبین کورتی، رهبر حزب ملیگرای چپ کرسی نخست وزیری کوزوو را گرفت، اما در ماه نوامبر 2020 میلادی پس از استعفای هاشم تاچی، رییس جمهور این کشور، راه برای رهبر شدن خانم عثمانی باز شد. او از ماه نوامبر به عنوان رییس جمهور موقت کوزوو به قدرت رسید و هفته گذشته در یک انتخابات شفاف از پارلمان این کشور رأی اعتماد گرفت و در 38 سالگی رسماً رییس جمهور کوزوو شد.
او رهبری این جمهوری کوچک در اروپای شرقی را درحالی به عهده گرفت که 90 درصد از جمعیت این کشور را مسلمانان تشکیل میدهد. کوزوو یک کشور تقریباَ دو میلیونی در شرق اروپا از مناطق بالکان است که در سال ۲۰۰۸ میلادی به صورت یکجانبه از صربستان اعلام استقلال کرد ولی تاهنوز بخاطر عدم موافقت چین و روسیه در شورای امنیت، عضویت سازمان ملل متحد را گرفته نتوانسته است.
ممنوعیت حجاب در کوزوو
ویوسا عثمانی پس از عاطفه جاهجاگا دومین زنی است که در این کشور به عنوان رئیس جمهور رهبری این کشور را به عهده گرفته است. عاطفه جاهجاگا در دوره مسئولیتش مخالف حجاب زنان بود و حجاب در مدارس را ممنوع کرده بود. این سیاست لیبرالیستی خانم عاطفه باعث شده بود، زنان مسلمان که از لحاظ فرهنگ سنتی شان مجبور به رعایت حجاب بودند، از آموزش باز بمانند.
وضعیت اقتصادی کوزوو هم ایدهآل نیست. از جمله ۱٫۸ میلیون نفر نفوس، بین ۷۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار شهروند آن در خارج از کشور زندگی میکنند و حدود ۲۰۰ هزار نفر در کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ناتو درخواست پناهندگی دادهاند. با آنکه با سن میانگین ۲۹ سال، جوانترین جمعیت اروپا را دارد، اما رشد چهار درصدی اقتصاد سالانه کوزوو نتوانسته است اندکی از جمعیت بیکاران این کشور بکاهد.
مبارزه با فساد مردانه
ویوسا عثمانی پیش از این گفته بود که ۹۰ درصد فسادهای سیاسی و اقتصادی از سوی مردان این کشور صورت میگیرد و این سبب شده است که یک سوم جمعیت بیکار بمانند.
خانم عثمانی برای ایجاد یک تغییر در وضعیت اقتصادی و سیاسی کشورش در نخستین اعلامیه گفته است که به دنبال عادیسازی روابط سیاسی با همسایگان به ویژه صربستان است. اما آلبین کورتی، نخست وزیر کوزوو در واکنش به این سیاست خانم عثمانی گفته است که کابینهاش چنین دستور کاری در حکومتش ندارد.
اگر چه ریاست جمهوری کوزوو بیشتر یک مقام تشریفاتی است و صلاحیت اجرایی به دست نخست وزیر است، اما فرماندهی قوای مسلح و تعیین سیاست خارجی کاری است که رئیس جمهوری صلاحیت آن را دارد.
