نویسنده: گیسو ارزگانی
شماری از فعالان حقوق زن و جنبشهای اعتراضی زنانه بهمناسبت ۲۶ جون، روز جهانی حمایت از قربانیان شکنجه با ابراز نگرانی عمیق از «شکنجههای سیستماتیک و وحشیانهی طالبان» خواستار پایان شکنجه در زندانهای طالبان و جامعه شدند.
«جنبش زنان بهسوی آزادی» روز پنجشنبه، 5 سرطان 1404، در بیانیهای در حمایت از قربانیان شکنجه در یک گردهمایی اعتراضی و صدور بیانیهای در کابل اعلام کردهاست که طالبان با اجرای دقیق قوانین زنستیزانه، مردان خانواده را به مأموران خانهگی خود مبدل کردهاند.
در متن بیانیهی این جنبش آمدهاست: «طالبان با فرماندهی غیررسمی خانوادهها بهاجرای دقیق قوانین (فضیلت و فسق) عملاً مردان را به مأموران خانهگی بدل کردهاند. این وضعیت موجب کنترل شدید زنان، تنبیهی بدنی اعضای خانواده و ایجاد فضای خفقان و ترس شدهاست.»
همچنان اعضای این جنبش، شکنجهی جسمانی و عمومیکردن محاکمههای صحرایی-بهویژه اجرای حکم شلاق زنان و نوجوانان را در ملاعام محکوم و خاطر نشان کردند-که این شکنجهها نهتنها یک فرد، بل کلیت جامعه را تهدید میکند.
زنان معترض بهمنظور تحریم این گروه، خواستار اعمال فشار از سوی جامعهی جهانی شدهاند؛ بهخاطر نقض حقوق بشر، لزوم انجام تحقیقات بیطرفانه در مورد شکنجهگران طالبان و ارایهی گزارش به سازمانهای بینالمللی و مراجع قضایی مستقل. همچنان برای ایجاد سازوکارهای حمایت ملموس از قربانیان (کمکهای روانی، مالی و حقوقی)، مخصوصاً بازماندهگان شکنجه شدهاند.
جنبش زنان افغانستان در تبعید نیز به همین مناسبت با نشر بیانیهای اعلام کردهاست که شکنجه در افغانستان بهعنوان واقعیتی جاری و تداومیافته، نهادینه شدهاست.
در متن بیانیه این جنبش آمدهاست که زنان در افغانستان تنها بهخاطر کسب دانش، بیان صدا و آزادیخواهی، بارها مورد بازداشت، شلاق، تجاوز، تحقیر و حتا مرگ قرار گرفتهاند.
این جنبش همچنان افزودهاست که شکنجه فقط محدود به سلولهای انفرادی زندانهای طالبان نمیشود، بلکه زنان در سراسر افغانستان با آن مواجهاند. زنان افغانستان در مهاجرت هم با گونهای دیگر از شکنجه روبهرو هستند؛ مانند «اخراج اجباری، بازداشت و نگهداری در اردوگاهها، بیهویتی، ترس دایمی از ردشدن پروندههای مهاجرتی، بیسرنوشتی، تبعیض و تحقیر از شکنجههای روزانهی زنان و دختران مهاجر در کشورهای همسایه خود شکنجه است.»
این جنبش، جامعهی جهانی را بهدلیل سکوت در برابر شکنجهها مسؤول میداند و از کشورهایی که در گذشته، در ایجاد بحران در افغانستان نقش داشتهاند، خواسته است که به تعهداتشان در قبال حقوق بشر در افغانستان متعهد بمانند.
«شکنجه فقط سلول انفرادی نیست؛ زن افغانستانی، در خانهی خودش هم شکنجه میشود: در فرار، در مرز، در سکوت دنیا. شکنجه، هرکجا و به هر شکلی باید پایان یابد.»
26 جون از سوی سازمان ملل متحد بهعنوان روز جهانی حمایت از قربانیان شکنجه نامگذاری شدهاست. همه ساله از آن برای بلندکردن صدای قربانیان شکنجه و کمپینی برای پایاندادن به شکنجه بزرگداشت میشود.
افغانستان در حالی به استقبال روز جهانی حمایت از قربانیان شکنجه میرود که در عدم نهادهای ناظر حقوق بشری، زندانیان در زندانهای طالبان مورد شکنجههای وحشیانه و غیرانسانی قرار میگیرند.
