اشاره؛ ماه مارچ از جمله ماههایی است که در آن زنان تاریخساز فرصت بروز و ظهور بیشتری یافتهاند، در این میان شایسته است که از صابیحا گویکچن اولین بانوی خلبان هواپیمای جنگنده جهان یاد کنیم که در 22 مارچ 1913 در بورسا از قلمرو امپراطوری عثمانی متولد شد و در 22 مارچ 2001 میلادی در آنکارای ترکیه درگذشت.
«ای شعرای صاحب دیوان از گورستانها برخیزید و دختران ترک را نگاه کنید که چگونه با روسری و ظاهری پوشیده با چشمانی نافذ با بالهای آهنین به جنگ ستارههای آسمان میروند. ای منتقدان و ای مخالفانی که اکنون پشت میلههای زندان بسر میبرید، برخیزید و نگاه کنید که چگونه همان زنهایی که شما مخالف حضور آنها در عرصههای اجتماعی، مدیریتی هستید اینگونه میدرخشند، چشمانتان را باز کنید و ببینید که یک روز زنان ما نماینده مجلس میشوند و روز بعد شاهد زنان هنرمند و مجسمهساز هستیم و امروز هم یک دختر ترک آسمانهای کشور را در مینوردد.»
این مطلع مقاله یکی از نشریات هوا و فضای ترکیه در ستایش صابیحا گویکچن، اولین خلبان هواپیمای جنگنده جهان است، دختری که از یتیم خانهای در ترکیه با حمایت مصطفی کمال آتاتورک به چنین موقعیتی رسید. نام ترکی و تخلص گویکچن به معنای آبی آسمان را پدر خواندهاش، آتاتورک برای وی انتخاب کرد. در واقع صابیحا دختر یتیم ارمنی بود که خانوادهاش را در نسلکشی ارمنیان در سال 1915 از دست داده بود و نام واقعیش «خاتون سیبلیجیان» بود و زیر چتر حمایتی عالیترین مقام ترکیه که در سطح جهان بخاطر سیاستهای مدرنسازی جامعه ترک معروف بود، قرار داشت. افشای هویت ارمنی دختر خوانده آتاتورک، سالها بعد جامعه ترکیه آن زمان را به شوک فرو برد. دختر ارمنی الاصلی که قهرمان ملی ترکیه و نماد قدرت زنان آن روز ترکیه شده بود.
در سال 1935 میلادی، یک روز صابیحا به همراه آتاتورک در مراسم بازگشایی اولین آموزشکده خلبانی ترکیه رفته بود، صابیحا که مسحور مانور هواپیماهای روسی شده بود، به آتاتورک گفت که تمایل به هدایت هواپیما دارد و همان موقع آتاتورک گفت که شجاعتت را تحسین میکنم واقعا نام گویکچن (آبی آسمانی) شایسته تو است. بعد از گذراندن دورههای آموزش خلبانی، صابیحا اولین پرواز در آسمان را به نمایش گذاشت. صابیحا در کارنامه کاری خود خلبانی بیش از بیست و دو نوع هواپیمای جنگی و حدود هشت هزار ساعت پرواز را دارد، اما آسمان آبی صابیحا برکنار از حوادث نماند. دیری از آغاز به کار صابیحا به عنوان خلبان نظامی نگذشته بود که دولت آنکارا قتل عام صد هزار از شهروندان ارمنی کرد و علوی را در شهر درسیم آغاز کرد. صابیحا به دستور مقامات بلندپایه پروازهای مختلفی بر بالای این شهر کرد و البته که ماموریت وی نظامی و شرکت در این جنگ بود. دولت ترکیه بعد از پیروزی در این جنگ علیه غیرنظامیان به او نشان لیاقت داد و اعلام کرد که ملت ترکیه به صابیحا افتخار میکند؛ چون صابیحا به جهان ثابت کرد که دختران جوان ترک توانایی چه کارهای سختی را دارند.
پنج ماه بعد از دریافت مدال، فرمانده ستاد مشترک ارتش در مراسم رقصهای ملی ترکیه به صابیحا گفت: «این زنان رقصنده را ببین، این است کار زن، سرباز ارتش بودن کار زن نیست. زن و مادر در ترکیه باید فرزند سرباز تربیت کند نه اینکه خودش سرباز شود.» از این ماجرا دیری نگذشت که همان فرمانده مجوز خلبانی صابیحا را لغو و وی را برای تدریس در دانشکده خلبانی معرفی کرد. بعد از این ماجرا، صابیحا تا پایان عمر در پشت کابین خلبانی هیچ هواپیمای نظامی جای نگرفت.
