در پی شدتگرفتن روند اخراج مهاجران افغانستانی از ایران، جمعی از فعالان حقوق زن با انتشار بیانیهای اعتراضی، نسبت به پیامدهای فاجعهبار این سیاستها، بهویژه برای زنان و دختران مهاجر هشدار دادهاند. آنها این اخراجها را نه اقدامی اداری، که بخشی از پروژهی ساختاری حذف، سرکوب و بازتولید نظم نابرابر ملی و جنسیتی در ایران دانستهاند.
این بیانیه همزمان با اقدامات مهاجر ستیزانه و غیر انسانی مانند؛ اخراج، بازداشت دستهجمعی، مرگهای مشکوک در بازداشتگاهها، قتلهای جنایی، ناپدیدسازی مهاجران و قطع دسترسی مهاجران از خدمات اولیه از سوی دولت ایران و بیشتر شهروندان ایران منتشر شده است، قداماتی که فعالان زن آن را «حذف بدنهای بهحاشیهراندهشده» و تلاش برای «دیگریسازی» به جای پاسخگویی سیاسی میدانند.
در متن این بیانیه آمده است: «در پی تجاوز اسرائیل، حکومت برای بازسازی انسجام داخلی از طریق دشمنسازی درونی، بار دیگر پناهندگان، مهاجران و ایرانیان افغانستانیتبار را قربانی فرافکنی سیاسی کرده است.»
این فعالان هشدار میدهند که در این روند، زنان مهاجر از همه آسیبپذیرترند. زنانی که سالها بدون بیمه و حمایت قانونی در خانهها، کارگاهها و مزارع ایران کار کردهاند، حالا با اخراج اجباری به سرزمینی بازگردانده میشوند که در آن حق کار ندارند و از معیشت مستقل محروماند. برای زنانی که تنها نانآور خانوادهاند، این بازگشت اجباری به معنای فروغلتیدن در بحرانیترین وضعیت بقا است.
از سوی دیگر، دخترانی که در مدارس ایرانی بزرگ شدهاند و با زبان و جامعهی ایران خو گرفتهاند، به کشوری رانده میشوند که تحصیل برای آنان ممنوع است. اخراج برای این زنان و دختران فقط تغییر جغرافیا نیست؛ بلکه به معنای بازگشت به ساختار رسمی زنستیزیست، جایی که نه فقط امکان رشد، بلکه فرصت زندهماندن نیز از آنها سلب شده است.
بیانیه تأکید میکند که برای بسیاری از اخراجشدگان، «بازگشت» مفهومی مرگ را دارد، بسیاری در ایران متولد شدهاند و از افغانستان فقط تصویری از جنگ، تبعیض و تهدید به یاد دارند. بسیاری دیگر، با وجود تولد در افغانستان، طی سالها در ایران شبکههای اجتماعی، شغل، مدرسه، امنیت نسبی و حس تعلق پیدا کردهاند. اکنون اخراج برای آنان تبعید است؛ شکلی از بیخانمانی، گسست اجتماعی، و گاه خطر مرگ.
امضاکنندگان بیانیه اعلام کردهاند که: «ما، در کنار مهاجران افغانستانی، بهویژه زنان و کودکان، ایستادهایم. ما اخراج، تحقیر، حذف و بیحقوقسازی آنان را نه یک اقدام منفرد، که بخشی از پروژهی سرکوب میدانیم، سرکوبی که با بدن ما، زندگی ما و آزادی ما نیز سر و کار دارد.»
این فعالان خواستار توقف فوری روند اخراج و پایان دادن به برخوردهای امنیتی با مهاجران شدهاند. همچنین بر شناسایی حقوق بنیادین مهاجران افغانستانی از جمله حق اقامت، تحصیل، اشتغال و زندگی، بهویژه برای نسلهایی که در ایران به دنیا آمدهاند، تاکید کردهاند.
این بیانیه بر لزوم تضمین امنیت، آزادی و حق انتخاب برای زنان و دختران مهاجر، و بررسی مستقل موارد بازداشت، مرگهای مشکوک، و رفتارهای غیرقانونی و غیربشردوستانه نیز تأکید دارد.
در پایان، امضاکنندگان، همهی نهادهای مدنی، دانشگاهیان، روزنامهنگاران و هنرمندان را فراخواندهاند تا در برابر «اخراج سیستماتیک دیگری» سکوت نکنند.
این فعالان با یادآوری شعار «ژن، ژیان، آزادی» گفتهاند؛ «در روزگار این جنبش، برای کرامت انسانهای ساکن این سرزمین کنار هم میایستیم.»
