پس از تسلط گروه تروریستی طالبان و افزایش شدن فقر و گرسنگی، کشورها و نهادهای کمکرسان بینالمللی کوشش کردند تا از دچار شدن بیشتر مردم افغانستان به قحطی جلوگیری کنند؛ اما گروه طالبان همواره در این زمینه مشکل خلق کرده و در بیشتر موارد کمکهای بینالمللی را میان جنگجویان خودشان توزیع کردهاند.
سوء استفاده گروه طالبان از کمکهای بشردوستانه یکی از جدیترین نگرانیهای کشورهای کمککننده بوده و ایالات متحده آمریکا هم دلیل تحریمهای بانکی افغانستان را جلوگیری از دسترسی طالبان به پول و امکانات مالی عنوان میکند. کشورهای اهداکننده کمکهای بشردوستانه به افغانستان در نشستی به میزبانی سازمان ملل، بریتانیا و آلمان، که برای جمعآوری کمک مالی برای افغانستان برگزار شده بود، از سوء استفاده طالبان از کمکهای بشردوستانه ابراز نگرانی کرده بودند.
به تازگی نشریه «ان.پی.آر» با نشر گزارشی گفته است که طالبان با تهدید کردن امدادگران مسیر کمکهای بشردوستانه را به نفع خود و اعضای گروهشان تغییر دادهاند.
نشریه، به نقل از کارمند یک موسسه بینالمللی که کمکهای غذایی را در شمال افغانستان تقسیم و توزیع میکند، نوشته است که اعضای محلی گروه طالبان فهرستی از افراد خودشان را به این دفتر میدهند که باید به آنها کمک توزیع شود.
این نشریه با شش امدادگر افغانستانی در پنج ولایت این کشور مصاحبه کرده است و این امدادگران تجربههایشان را از مداخلهی گروه طالبان در توزیع کمکهای بشردوستانه بیان کردهاند که چگونه این گروه با تهدید و حتا با اعمال خشونت، این کمکها را به افراد شان انتقال میدهند.
کارمندان موسسات گفتهاند که آنها برای تشخیص نیازمندان در سطح ولایتها و شهرها برای شناسایی خانوادههای نیازمند سرویهای را انجام میدهند، اما سرانجام بیشتر کمکها بین کسانی توزیع میشود که مورد نظر طالبان هستند.
یک کارمند با نام مستعار «م.ف» گفته است؛ برخی از افراد محدود در فهرست ممکن است نیازمند باشند، اما اکثراً از اعضا یا فرماندهان گروه طالبان هستند و واجد شرایط این موسسه برای دریافت بستههای کمکی نیستند.
این کارمند در ادامه گفته است؛ اگر کارمندان از اجرای آن دستور خودداری کنند، تهدید و بازداشت میشوند و حتا به اتهامهای بیاساس مورد ضرب و شتم قرار میگیرند.
او در ادامه گفته است: «مقامها یا وزارتخانههای گروه طالبان این دستور را رسماً به موسسات نمیدهند و معمولاً این درخواستها شفاهی است، اما در صورتی که موسسه این دستورها را جدی نگیرد، کارمندانش با تهدید روبهرو میشوند.»
کارمند یک موسسه دیگر که در جنوب افغانستان در بخش کودکان فعالیت میکند، به این نشریه گفته است که گروه طالبان این موسسه را زیر فشار میگذارند تا به پروژههای مورد حمایت طالبان، از جمله ساختن مدرسههای دینی، کمک کند.
مریم (نام مستعار) به ان.پی.آر گفته است که گروه طالبان حتا به این موسسه غیر دولتی فشار آوردهاند تا افراد وابسته به این گروه را برای مقامهای مدیریتی استخدام کند.
این کارمند موسسه امدادرسان که در بخش کودکان در افغانستان فعالیت میکند، گفته است که با گروه طالبان در حال گفتوگو هستند: «سازمان ما بسیاری از خواستهای طالبان را رد کرد، اما شما نمیتوانید با صاحبان قدرت مخالفت کنید. بسیاری از پروژههای حیاتی ما متوقف شده است.»
به گفتهی او؛ گروه طالبان فهرستی از افرادی را برای این موسسه داده تا به آنها کمک توزیع شود، در حالی که افراد این فهرست از مقامهای طالبانند و افرادی بهمراتب نیازمندتر از آنها وجود دارند.
مریم در ادامه گفته است: زمانی که موسسه به خواستهای آنها پاسخ منفی داده، آنها گفته که به فعالیتهای این موسسه در بخش کودکان در افغانستان نیازی نیست و باید بسته شود. «بهمحض اینکه یکی از رهبران طالبان را متقاعد کنیم تا به ما اجازه کار بدهند، فرماندهان دیگر این گروه مخالفت میکنند و مطالبات جدیدی را مطرح میسازند و این مسایل را نمیشود تحمل کرد.»
این در حالی است که دفتر هماهنگکننده کمکهای بشری در افغانستان (اوچا) با نشر گزارشی گفته است که افغانستان با بزرگترین بحران بشری در جهان مواجه است. این نهاد همچنان گفته است که در حال حاضر ۲۸.۳ میلیون شهروند افغانستان برای نجات زندگیشان شدیداً به کمکهای بشری نیاز دارند.
فوزیه سهرابی که سرپرست پنج فرزند است، چندین بار برای گرفتن کمکهای بشردوستانه جامعه جهانی ثبت نام کرده، اما تا هنوز نتوانسته است چیزی به دست آورد، او در این مورد به نیمرخ گفت: « قومیت و زبان که با آن صحبت میکنیم بیشتر تعیینکننده است برای گرفتن کمک نه نیازمند بودن. طالبان کمکها را به افراد خود میدهد و کسی که پشتو حرف نزند به سختی میتواند شامل لیست شود. ما در جایی زندگی میکنیم که خانوادههای پشتون در همسایگی ما هستند، آنها هر ماه بدون کمی و کاستی کمک دریافت میکند، ولی من هنوز نتوانستم کمک بگیرم.»
این گزارش از سوی نشریه «ان.ار.پی» در حالی نشر شده است که قبل از این شبکهی خبری «سی.بی.اس نیوز» گزارش داده بود، طالبان از نهادهای امدادرسان باجگیری میکند.
در این گزارش از امدادگران سازمانهای بینالمللی نقل قول شده است که آنها به پرداخت هزینه و ارایه خدمات به طالبان، مجبور هستند. «ما باید به خانوادههای فرماندهان پولیس طالبان، والیان و سایر افراد این گروه خدمت کنیم. زمانی یکی از والیان طالبان به یکی از آژانسهای کمکرسانی که قرارداد فرعی داشتیم، گفت که ۱۵ درصد کمکها باید به محافظان او و دیگر پرسنل طالبان برسد و اکنون این یک امر عادی است که ابتدا به طالبان و سپس به غیرنظامیان عادی خدمت شود.»
همچنان نیویارک تایمز به نقل از بازرس ویژه ایالات متحده امریکا گزارش داده است که ایالات متحده ممکن است از زمان خروج نیروهای امریکایی میلیاردها دالر مالیات، مالیهدهندگان را به طالبان و گروههای تروریستی در افغانستان کمک کرده باشد.
