دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) با نشر یک گزارش تازه گفته است که 67 درصد از زنان در افغانستان مخالف بهرسمیتشناخته شدن گروه طالبان هستند و به باور آنها به رسمیتشناسی گروه طالبان بحران حقوق بشری را در این کشور تشدید میکند.
در این گزارش که روز جمعه، ۲۷ دلو از سوی دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان منتشر گردیده، با ۷۰۰ زن در ۳۴ ولایت افغانستان مصاحبه شده است.
براساس این گزارش ۶۷ درصد از زنان گفتهاند که به رسمیتشناسی طالبان تأثیر قابل توجهی بر زندگی آنها خواهد داشت و میتواند بحران حقوق زنان را در افغانستان تشدید کند و خطر تقویت و گسترش محدودیتهای موجود توسط گروه طالبان را نیز افزایش میدهد.
یوناما در ادامه گزارش خود گفته است که ۳۲ درصد از زنان معتقد هستند که به رسمیتشناسی گروه طالبان پس از لغو تمام محدودیتها علیه زنان و دختران توسط طالبان انجام شود. ۲۵ درصد دیگر مصاحبهشوندهها گفتهاند که پس از لغو محدودیتهای خاص علیه زنان با به رسمیتشناسی گروه طالبان موافق هستند. ۲۸ درصد دیگر گفتهاند که در هر صورت و تحت هیچ شرایطی نباید طالبان به رسمیت شناخته شوند.
بر اساس این گزارش، برخی از زنان به رسمیتشناسی طالبان را بدون پیشرفت در عرصهی حقوق زنان، حمله به انسانیت و کرامت خود بهعنوان انسان توصیف کرده و با نگرانی از جامعهی جهانی خواستهاند تا زمانیکه حقوقبشری آنها بهطور کامل احیا نشده است، گروه طالبان را به رسمیت نشناسند.
در این گزارش به افزایش ترس زنان از سرکوب و دستگیری توسط طالبان، پس از اجرای دستورات «خودسرانه و شدید» مشخصاً دستور حجاب از سوی این گروه نیز اشاره شده است.
براساس این گزارش که بعد از مصاحبه با ۷۴۵ زن در ۳۴ ولایت افغانستان تهیه شده است، مصاحبه شوندههای زن گفتهاند که اجرای این دستورات آزار و اذیت در فضای عمومی را افزایش داده و توانایی آنان را برای ترک خانه، بیشتر محدود کرده است.
در ادامه گزارش آمده است که بهدلیل فشارهای اجتماعی و دستورات طالبان مبنی بر حفظ ناموس، مردان اکنون به مجریان قوانین طالبان در خانواده تبدیل شدهاند و زنان از دستگیری، ننگ طولانیمدت و شرم ناشی از بازداشت توسط پولیس طالبان میترسند.
در گزارش آمده است که ۵۷ درصد از زنان گفتهاند که وقتی بدون محرم مرد از خانه بیرون شوند، احساس ناامنی میکنند. مصاحبهشوندهها گفتهاند که خطر امنیتی و سطح اضطراب آنها با هر فرمان جدیدی که از سوی گروه طالبان وضع میشود و بهصورت خاص زنان را هدف قرار میدهد، افزایش مییابد.
یوناما در گزارش خود آورده است که ۴۴ درصد از زنان زمانی که از خانه با یک محرم مرد خارج میشوند، «کاملا» احساس امنیت میکنند و ۴۷ درصد دیگر «تا حدودی» احساس امنیت میکنند. برخی از زنان گفتهاند که اعضای مرد خانوادههای آنان نیز میترسند و تمایلی به ترک خانه با اعضای زن خانواده ندارند؛ زیرا این امر آنها را در معرض آزار و اذیت گروه طالبان قرار میدهد.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است که رفتارهای گروه طالبان باعث کاهش اعتماد اجتماعی شده و حدود ۹۶ درصد از زنان گفتهاند که به اکثر مردم، از جمله همسایههایشان، نمیتوانند اعتماد کنند.
میزان مشارکت زنان در تصمیمگیریهای اجتماعی مورد دیگری است که در گزارش یوناما به آن اشاره شده است. در گزارش آمده است که تنها یک درصد از زنان گفتهاند که در تصمیمگیریهای جامعه تأثیرگذار هستند و سایر آنان گفتهاند که هیچ تأثیری بر این تصمیمگیریها ندارند.
یوناما گفته است که در جنوری سال ۲۰۲۳ میلادی، ۱۷ درصد زنان گفته بودند که در تصمیمگیریهای جامعه تاثیرگذار هستند و نگرشهای جامعه نسبت به آنان تحت تسلط طالبان سختتر شده و بهطور مستقیم و غیرمستقیم بر زندگی آنان تأثیر میگذارد.
زنان مصاحبهشونده همچنان گفتهاند که نگرشهای اجتماعی زنستیزانه بهطور فزایندهای بر ارزشها و تفکر اعضای مرد خانواده، اعم از بزرگسال و کودک، تأثیر گذاشته و اعضای جامعه سیاستهای طالبان از جمله آزار و اذیت زنان را اجرا میکنند.
در ادامه این گزارش آمده است که زنان از فقدان صدایشان در جامعه و از اینکه حتی در مورد مسایل شخصی مانند لباس پوشیدن نیز نمیتوانند از خود نمایندگی کنند، متأسف هستند.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، گفته است که مسیرهای رسمی برای مشارکت در مجامع عمومی در سطح ملی و محلی از سوی طالبان منحل شده و هیچ مکانیسم رسمی برای پاسخگویی به نگرانیهای زنان وجود ندارد و عدم حضور زنان در ساختارهای تحت حاکمیت طالبان، دسترسی زنان به خدمات و اطلاعات را دشوارتر کرده است.
براساس گزارش یوناما، زنان گفتهاند که سیاستهای طالبان و تغییرات محافظهکارانه در نگرشهای اجتماعی بهطور فزاینده عادیسازی گردیده و در بافت جامعه تثبیت شده و این امر آنان را نگران میکند. آنها هشدار دادهاند که این امر میتواند از نظر روانی و ایدیولوژیکی نسلهای آیندهی افغانستان را «فاسد» بهبار بیاورد.
در ادامه آمده است که زنان نگران بودند که قرارگرفتن در معرض سیاستهای زنستیزانهی طالبان این تصور را در میان مردان و پسران ایجاد کند که زنان و دختران نه ظرفیت و نه نیازی به فرصتهای اجتماعی، سیاسی یا اقتصادی دارند. به باور زنان مصاحبهشونده، این امر باعث تقویت این باور میشود که زنان و دختران باید در خانه و در مقام نوکری بمانند.
بر اساس گزارش یوناما، یکی از نگرانیهای اصلی زنان را پیامدهای ممنوعیت از تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم، از جمله افزایش ازدواج کودکان، محرومیت از آموزش دینی و موانع بر سر راه توانمندسازی اقتصادی و یادگیری مهارتهای کلیدی، تشکیل میدهد.
این همه در حالی است که گروه تروریستی طالبان محدودیتهای زنستیزانه و غیرانسانی را بر حقوق و آزادیهای زنان وضع کردهاند. زنان بعد از تسلط گروه طالبان از حق کار و آموزش محروم شدها و محدودیت شدیدی بر نوع پوشش زنان وضع شده که در آخرین مورد دختران و زنان زیادی به دلیل رعایت نکردن پوشش طالبانی مورد شکنجه قرار گرفتند.
با این حال قرار است تا چند روز دیگر، نشست دوحه در مورد بهبود وضعیت افغانستان زیر نظر سازمان ملل متحد در کشور قطر برگزار شود.
