نویسنده: گیسو ارزگانی
طی چند روز اخیر، مأموران امر به معروف و نهی از منکر گروه تروریستی طالبان در مناطق مختلف شهر کابل دست به دستگیری گستردهی زنان زدهاند و بیشتر از 100 تن از زنان و دختران را بدون دلیل باخود بردهاند. منابع رسانهی نیمرخ با تأیید دستگیری زنان از سوی گروه طالبان گفتهاند که دستگیریها خشونتآمیز و توأم با توهین و تحقیر بودهاست و زنان دستگیرشده نیز ملبس به پوشش مدنظر طالبان بودهاند.
یک شاهد عینی به رسانهی نیمرخ گفت: «روز شنبه، 28 سرطان، حدود ساعت 4 بعد از ظهر، گروهی از مأموران امر به معروف طالبان و چندین افراد مسلح آنها در منطقهی رسالت شهر کابل به تجمع مردم حملهور شدند و زنان زیادی را با استفاده از زور و ضربوشتم داخل یک موتر فلانکوچ سفید انداختند.»
بهگفتهی این شاهد عینی، افراد طالبان با دو موتر نوع فلانکوچ و دو رنجر به محل متذکره رفته بودند. بهگفتهی او، زنان موقع دستگیری مقاومت کردند؛ اما آنها را با شلاق و مشتولگد سوار موتر کردند. « یک زن جوان را خودم دیدم که باخود میبردند و او مقاومت میکرد و خود را به زمین انداخته بود، تا برده نتوانند؛ ولی با لگد به سروصورتش زدند و تا نزدیک موتر کشالش کردند. آن زن چپن سیاهِ بلند و چادر سیاه بهسر داشت. قبل از او دو زن دیگر حدود 40 و 45 ساله نیز در موتر نشسته بودند.»
براساس اطلاعات منابع رسانهی نیمرخ، از محلهی تانکِ تیل، پلِ خشک و مجتمع تجارتی برچی نیز زنان زیادی از سوی طالبان دستگیر شدند؛ با اینحال، روز چهار شنبه، 25 سرطان، نیز مأموران امر به معروف طالبان دهها زن و دختر را از محلهی شهر نو و قلعهی فتحالله شهر کابل بهجای نامعلومی انتقال دادند. براساس اطلاعات منابع بیشتر از 100 زن از رستورانتها، مراکز خرید، شفاخانهها و سطح شهر دستگیر شدند.
فعالان حقوق زن در واکنش به دستگیری زنان از سطح شهر، این اقدام طالبان را وحشیانه و فراقانونی دانستند و خواستار توقف بازداشت زنان و دختران شدند.
مرضیه، فعال حقوق زن و عضو یکی از جنبشهای زنانه در کابل به رسانهی نیمرخ گفت: «دستگیری زنان بدون ارتکاب هیچ جرمی فراقانونی، وحشیانه و غیرقابل قبول است و در هیچ قانونی قابل پذیرش نیست.»
او تأکید کرد که زنان بازداشتشده در بدل پول و امضای تعهدنامه رها میشوند؛ اما شماری به بهانههای مختلف در بند نگهداشته میشوند.
سیما حسینی، کارمند یک نهاد غیردولتی در کابل با ابراز نگرانی از تشدید محدودیتها برگشتوگذار زنان و دستگیری به بهانهی حجاب، میگوید این امر سبب میشود که خانوادهها نیز به زنان و دخترانشان محدودیت وضع کنند.
او گفت: «هر بار که خبر دستگیری زنان و دختران را میشنویم، خانواده هم از ترس آبرویشان برای ما تأکید میکنند که پوشش طالبانی را رعایت کنیم؛ وگرنه اجازهی بیرونرفتن از خانه، حتا رفتن به محل کار را هم نمیدهند.
با اینحال، طالبان در واکنش به رسانهای شدن دستگیری زنان از به بهانهی حجاب، دستگیری آنان را رد کردند. سیف الاسلام خیبر یکی از سخنگویان طالبان در گفتوگو با رسانهها گفتهاست که در کابل هیچ زنی بازداشت نشدهاست. «ما تا هنوز در هیچ نقطهای از کشور حتا یک زن را هم بازداشت نکردیم.»
انکار دستگیری زنان از سوی طالبان تازهگی ندارد. باری گروه طالبان دستگیری زنان معترض در کابل را رد کردند؛ اما بعداً ویدیوهای اعترافات اجباری آنها را نشر کرده و از آزادی آنان از زندان خبر دادند.
جبههی آزادی، در واکنش به دستگیریهای گستردهی زنان از سوی طالبان اعلام کردهاست که بعد از این در کنار هدف قرار دادن سایر اعضای طالبان، مأموران امر به معروف و نهی از منکر این گروه را نیز در سطح شهر هدف قرار خواهند داد.
دستگیری زنان به بهانهی حجاب از سوی طالبان امر تازهای نیست. پس از توشیح قانون امر به معروف و نهی از منکر از سوی رهبر نامريی گروه تروریستی طالبان، مأموران امر به معروف با هجوم بر مراکز خرید، سطح شهر، مراکز آموزشی و غیره، زنان و دختران زیادی را در شهرهای بزرگ و ولایتهای افغانستان دستگیر و زندانی کردند.
در گذشته، زنان زندانی مورد آزار و شکنجه قرار گرفتند و در بدل پرداخت پول هنگفت، امضای تعهدنامه، تعهد به همکاری با طالبان در دستگیری مخالفان این گروه یا وعدهی ازدواج با یکی از اعضای طالبان رها شدهاند.
در حالی زنان و دختران به بهانهی حجاب دستگیر میشوند که در قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان حجاب شرعی به لباسی گفته شدهاست که تمام بدن و روی زن را بپوشاند و چسپ و نازک نباشد؛ با اینوجود پوشش زنان به برقع، چادری و چپنِ بلندِ سیاه و پوشیدن ماسک تبدیل شدهاست؛ اما زنانی با رعایت پوشش طالبانی هم دستگیر شدند.
در این قانون، اشخاص خاطی به شمول زنانی که حجاب طالبانی را رعایت نکنند، از سوی محتسبان تنبیه و تهدید، تخویف و تعزیر با تلف مال، حبس از یک ساعت تا 24 ساعت، از یک روز تا سه روز در محابس عمومی مجازات میشوند.
