وزارت خارجهی آمریکا گزارش سالانهی خود را در مورد وضعیتِ حقوق بشر در کشورهای مختلف به شمول افغانستان روز سهشنبه، 21 اسد 1404 نشر کرد.
در گزارش این وزارت که در آستانهی چهار سالگی سلطهی طالبان بر افغانستان منتشر شده است، دربارهی وضعیتِ حقوق بشری در افغانستان گفته که سرکوبِ زنان و دختران توسط گروه طالبان، گسترده و سیستماتیک بوده است که این «جنایت علیه بشریت» محسوب میشود.
همچنان در گزارش آمده است که ادارهی طالبان وضع محدودیت بر حقوق زنان را تشدید کرده و با تطبیق قوانینی که از ایدیولوژی آنان سرچشمه میگیرد، زنان را از حق کار، آموزش، گشتوگذار و حضور در اماکن عمومی منع کرده است.
این گزارش با استناد به گزارش ریچارد بنت، نمایندهی ویژهی حقوق بشر برای افغانستان گفته است که مدافعان حقوق بشر، متخصصان حقوقی و معترضان-که بسیاری از آنها زن بودند، قربانی ناپدیدسازی اجباری بوده و این موارد مستند شدهاند.
این گزارش در مورد افزایش ازدواجهای زیر سن و اجبارِ دختران و جذب کودکان زیر سن بهعنوان سرباز در افغانستان گفته است که ۳۹ درصد زنان افغانستانی بین ۱۵ تا ۴۹ سال، قبل از ۱۸ سالگی ازدواج کردهاند. همچنان در سال ۲۰۲۳، دستِ کم ۳۴۲ کودک پسر جذب نیروی گروه طالبان شدهاند که ۱۵۰ نفر از آنها در جنگ استفاده شدهاند.
گزارش همچنان گفته است که ممنوعیت تحصیل دختران و فشارهای اقتصادی، خانوادهها را به سمتِ فروش دختران خُردسال سوق دادهاند. در گزارشی از «واشنگتنپست» اعلام شده است که در یک اردوگاهی در ولایت هرات، ۱۱۸ دختر بهعنوان عروس فروخته شدهاند و ۱۱۶ خانوادهی دیگر دختران خود را برای فروش عرضه کردهاند.
ریچارد بنت در گزارش خود هشدار داده که این ازدواجهای اجباری ممکن است با نقضهای دیگری مانند تجاوز، شکنجه، بارداری اجباری و کارِ اجباری همراه باشد.
ایالات متحدهی آمریکا درگزارش همچنان گفته است که محدودیتِ جدی آزادی بیان و آزادی رسانهها از جمله خشونت یا تهدید خبرنگاران و اِعمال سانسور، قتلهای هدفمند و غیرقانونی، ناپدیدساختنِ اجباری نظامیان پیشین و مخالفان، شکنجه یا مجازات بیرحمانه و غیرانسانی، محدودیتهای آزادی مذهبی و قاچاق انسان در افغانستان تحت سلطهی طالبان وجود دارد. این گزارش همچنین گفته است که انتقامگیری در سال گذشته نیز ادامه یافته و اعضای طالبان، افراد را بهدلیل ارتباطشان با حکومت پیشین به قتل رساندهاند.
پس از نشر گزارش سالانهی وزارت خارجهی آمریکا، دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد که بخشهای کلیدی گزارش جدید این وزارت دربارهی وضعیتِ حقوق بشر در برخی از کشورها، دستکاری و حذف شدهاند. این سازمان گفت که این اقدام از اعتبار گزارش وزارت خارجهی آمریکا کاسته و آن را سیاستزده کرده است.
این نهاد خاطرنشان کرده است که آمریکا با تضعیف اعتبار این گزارش، مدافعان حقوق بشر را در معرض خطر قرار داده و حمایتها از پناهجویان و مبارزهی جهانی علیه استبداد را تضعیف میکند و بخشهای زیادی از این گزارش تلاشی برای «سفیدنمایی و فریب» است و وضعیت حقوق بشر در کشورهایی که آمریکا با آنها روابط دوستانه دارد، تحریف شده است.
دیدهبان حقوق بشر گفته است که چندین دسته از نقضهای حقوق بشری مربوط به مسایل حقوق زنان، افراد «الجیبیتی»، افراد دارای معلولیت، فسادِ دولتی و آزادی تجمع مسالمتآمیز از گزارش حذف شده است.
