دلبری طالبان برای زنان با اکسسوری‌های قیمتی و برند

نویسنده: گیسو ارزگانی

ما در حال چانه‌زنی با دکان‌دار بودیم که گروهی از تفنگ‌داران سرشوخ و خوشحال وارد فروشگاه عطر و لوازم آرایشی شدند. یکی از آنان که مرد میان‌سالی بود و مشخص بود که یکی از اعضای مهم طالبان است، حدود پنج جوان مسلح دیگر او را در مرکز خرید همراهی می‌کردند. به محض وارد شدن از دکان‌دار بهترین عطر زنانه را خواست و دکان‌دار نیز بی‌درنگ مجموعه‌ای از کلکسیون‌های عطر را با اشاره به او نشان داد. «اینه مولوی صاحب، هنوز یک هفته نشده که آوردیم.

طالب پس از بالا و پایین کردن چند بوتل عطر، رو به ما کرد و گفت: «خواهران به نظر شما کدامش بهترین است؟» ما که انتظار این سؤال را نداشتیم، گفتیم بهتر است از خانم‌تان بپرسید که عطر مورد نظرش را بگوید. پس از بوییدن چند شیشه عطر، یکی از آنان را برداشت که عطر ملایم با بوی ظریف شفتالو بود و در ازای آن 12 هزار افغانی پرداخت.

درحالی‌که زنان افغانستان مکلف به پوشش اجباری سیاه طالبانی‌اند و از طرفی اقتصاد شکنندهٔ زنان پس از ممنوعیت کار و تحصیل، آنان را در خانه‌ها حبس کرده، تصور می‌شود که خرید اکسسوری‌های برند در افغانستان از سوی زنان ناممکن است، اما مراکز خرید در پایتخت افغانستان گواه مشتریان دائمی اعضای طالبان است که اکسسوری‌های برند و قیمتی زنانه را می‌خرند.

فیصل (اسم مستعار) یک فروشندهٔ لباس زیر زنانه در گلبهار سنتر که چندین سال در این مرکز خرید فروشندگی کرده‌است به خبرنگار نیمرخ گفت که واردات لباس‌های غربی هرچند کاهش یافته و اکثر جنس‌های خارجی از فروشگاه‌ها گردآوری شده، اما فروش محصولات غربی هم‌چنان عاید خوبی دارد و اکثر مشتریان او اعضای طالبان هستند که برای خرید لوازم آرایشی و بهداشتی، لباس خواب و لباس زیر زنانه به فروشگاهش می‌آیند.

او گفت: «طالبان می‌خرند؛ البته قومندان‌ها و اعضای بلندپایه‌شان گاهی با زنان خود این‌جا می‌آیند و گاهی خودشان می‌آیند، حتی گاهی می‌گویند جنس جدیدی اگر که داشتیم، حتماً آن‌ها را در جریان بگذاریم.» به گفتهٔ محمد، اعضای طالبان که دوباره ازدواج می‌کنند؛ برای اغواگری زنان برندپوش به آن‌ها اکسسوری‌های قیمتی می‌خرند. او به‌طور مثال از مشتری نام برد که سه بار ازدواج کرده و در دو ازدواج آخری‌اش، لوازم بهداشتی و آرایشی از او خریده‌است. کاپی لباس‌های برند خارجی مانند گوچی و شنل نیز در این مرکز خرید بازار خوبی دارد.

محمد (مستعار) یک فروشنده گفت: با وجود این‌که مارک‌های اصل این برندها در افغانستان میسر نیست، اما کاپی این برندها هم‌چنان در بازار افغانستان یافت می‌شود و هنوز مشتریان زیادی دارد. او در پاسخ به این سؤال که آیا طالبان هم از او لباس‌های خارجی زنانه خریده‌است یا نه؟ گفت: «بلی! در واقع مشتریان اصلی ما همین‌ها هستند. قبل از طالبان هم ما مشتریان برندپوش داشتیم، اما اکنون تقریباً تمام آن مشتریان را از دست داده‌ایم، اما به‌جای‌شان مشتریان جدیدی داریم که طالبان و اعضای خانواده‌شان هستند.» محمد در این فروشگاه، لباس‌هایی از برند گوچی، شنل و زارا، هم‌چنان تولیدات داخلی افغانستان را می‌فروشد و قیمت‌ها از ده هزار افغانی شروع تا سی هزار و پنجاه هزار افغانی نیز در بازار یافت می‌شود.

عزیز یک فروشندهٔ کفش و دستکول در مرکز خرید مبارک سنتر در شهر کابل  نیز از فروش محصولات برند خارجی در این مرکز راضی است و اکثر مشتریان او نیز از خانواده‌های اعضای طالبان هستند. عزیز می‌گوید: «مردم عادی زیاد از این محصولات نمی‌خرند، تنها مقام‌های مهم طالبان از پس قیمت آن برمی‌آیند.»

لباس‌های عروسی در مقایسه به‌گذشته مشتری کمی دارد، زیرا اکنون در اکثر محافل خوشی چون نامزدی، عروسی، سالگیره و سایر محافل، لباس‌های ملی و تولیدات داخلی رونق یافته‌است، اما بعضی لباس‌های خارجی هم‌چنان مشتری خاص دارد.

عزیز می‌گوید: «لباس‌های سفید عروسی تا 150 هزار افغانی هم داریم که تنها یک قومندان معروف آن را از ما گرفته بود.»

فعالان حقوق زن در مورد خرید برندهای زنانه از سوی طالبان می‌گویند که طالبان برای رضایت زنان در موافقت ازدواج با آنان مجبورند با خرید اکسسوری‌های برند برای زنان و دختران دلبری کنند. ثریا یک فعال حقوق زن و تجارت پیشه در شهر کابل به نیمرخ می‌گوید که طالبان برای ازدواج مجدد با زنان و دختران هزینه‌های هنگفتی می‌پردازند. از طویانه و شیربها تا جواهرات و لباس‌های برند. او گفت: «زنان به هر طریقی از جامعه حذف و خانه نشین شده‌اند و از طرفی درآمد و استقلالیت مالی ندارند و در نهایت مجبور می‌شوند در بدل پول و مال هنگفت، تن به ازدواج با اعضای طالبان بدهند.»

با افزایش بهای دالر در برابر پول افغانی، بهای طلا نیز در مراکز خرید پایتخت افزایش یافته و با پایین رفتن بهای دالر هیچ تغییری در بازار طلا نیامده‌است و با نزدیک شدن عید، تقاضای طلا نیز افزایش یافته‌است. حاجی فروشندهٔ طلا در گلبهار سنتر که انواع طلا را دیزاین و به فروش می‌رساند از مشتریان طالبانش راضی است.  حاجی ست‌های طلا شامل گردنبند و گوشواره با انگشتر را تا یک میلیون افغانی نیز فروخته‌است.

او گفت: «همین دو روز پیش یک ست بسیار خاص طراحی کرده بودم که تا یک میلیون افغانی قیمتش بود و یک امارتی به خاطر عروسیش از ما خرید.» به گفتهٔ وی، فروش بدلیجات جواهرات نیز افزایش یافته‌است. «مردم عادی زیادتر بدلیجات می‌خرند و سفارش می‌دهند.»

درحالی‌که اجاره‌خانه در پایتخت به‌گونه‌ای سرسام‌آور افزایش یافته و مردم به فکر یک سرپناه هستند، اما خانه‌های مجلل و زیبا هم‌چنان در اختیار طالبان و اعضای این گروه است که برای زندگی در آن اجاره‌های هنگفتی می‌پردازند و در مواردی با زورگویی و قلدری اجارهٔ کمتر ویا اصلاً نمی‌پردازند.

قابل یادآوری است که  برندهای معروف جهان در افغانستان نمایندگی ثبت شده در وزارت عدلیه افغانستان ندارند و واردات اکسسوری‌های زنانه و مردانه در پایتخت افغانستان از برندهای مشهور جهان با واردات مستقیم از دبی، ترکیه، تایلند، ایران، چین، هند، پاکستان، کشورهای عربی و در اکثر اوقات به‌گونهٔ قاچاقی نیز انجام می‌شود و اغلباً جنس اصل نه بلکه کاپی می‌باشند.